Er zullen maar weinigen zijn die radio, televisie, tijdschriften, dagbladen, computer of smartphone weten te vermijden. Dan moet je een soort kluizenaar zijn. Het gevolg is dat iedereen dagelijks een bepaalde hoeveelheid informatie krijgt te verwerken. De informatie komt binnen bij onze hersenen en worden verwerkt. Vaak plakken we ook meteen een waardeoordeel aan die informatie en soms heeft dit weer invloed op ons handelen.
Dat is een boel info in een paar zinnen. We zijn er ons eigenlijk maar slecht van bewust hoe we de informatie binnenkrijgen en verwerken, terwijl het wel sterk bijdraagt aan wie we zijn en ook hoe we handelen en hoeveel energie het ons dat kost.
Vaak komt de informatie al bij ons aan met een kleurtje. Dat heeft te maken met de bron van de informatie of met een vooroordeel dat we zelf al hebben. Zelden zijn we nog in staat om informatie te strippen tot een basis en nemen dan ook weinig tijd om dat rustig te laten bezinken.
Een mededeling dat er een AZC of migrantenhotel bij iemand in de buurt komt, gaat al vaak samen met termen als overlast, verstoring van de buurt of wordt soms als bedreigend gezien. Die termen zijn eigenlijk al vormen van emotie. Een emotie die ook nog eens beïnvloed wordt door derden, een eigen mening krijgt bijna geen ruimte. Als dat wel zo zou zijn, dan kom je wellicht tot een ander oordeel.
Het mooiste zou zijn als je alle informatie rationeel zou kunnen benaderen. Een emotie die het oproept hoeft niet onwaar te zijn, maar het zou wel goed zijn als je dat eerst een waarde oordeel geeft. Zo blijkt dat maximaal 10% van de bewoners van een AZC zorgt voor overlast. De emotie dat een AZC overlast kan geven, klopt dus wel, maar als dit in een perspectief zet, krijgt het wellicht een andere waarde. Zo zou je kunnen bedenken dat je iets moet verzinnen op die 10% en je geen zorgen hoeft te maken over 90% van de bewoners. Als je de emotie verandert van ‘een AZC geeft overlast’ naar ‘een AZC biedt kansen’ dan sta je er emotioneel al heel anders voor. In plaats van zoeken naar een reden om tegen te zijn, kun je dan juist op zoek naar een reden om voor te zijn. Anders gezegd, je gaat van negatief (veel energie) naar positief (levert energie op).
Afhankelijk hoe je informatie beoordeelt, zal ook je handelen anders worden. Het is niet moeilijk te bedenken dat het beter is om vanuit een positieve grondhouding iets doen beter is dan iets doen vanuit een negatieve grondhouding.
Dit geschreven hebbende, snap ik best wel dat dit niet zo gemakkelijk is. Sterker nog, het komt heel vaak voor dat het veranderen van denkwijze niet lukt. Hat zal je niet verbazen dat hiervoor ook een training bestaat: Rationele Effectiviteits Training, ofwel RET.
Dit concept is opgezet door dr. Albert Ellis, een Amerikaanse gedragstherapeut die leefde van 1913 tot 2007. Het klinkt allemaal heel moeilijk, maar dat is het eigenlijk heel maal niet. Het is gewoon een (letterlijk) ABC’tje.
De A staat voor Activating event; een gebeurtenis of activiteit die aanzet tot een gedachtegang
De B staat voor Belief, de ideeën, overtuiging en gedachten die bij je oproept
De C staat voor Consequence, welke gevoelens/emoties en handelen heeft dit tot gevolg.
Hoe raar het ook klinkt, je moet eigen beginnen bij de C. Hoe wil je het liefst reageren op een situatie (ongeacht welke)? Als jouw insteek is om agressief te willen reageren, dan zal je insteek anders zijn dan dat het zou zijn als je vriendelijk of sociaal zou willen regeren. Hier kun je spreken van een gewenst gedrag. Dat kun je beter zelf bepalen dan dat een ander dit voor je gaat bepalen, want dan wordt het wel lastiger.
Als je weet hoe je het liefst zou willen reageren, dan kan dat je ook helpen bij het bepalen welke ideeën en gedachten je het liefste zou willen zien.
Stel iemand komt niet of te laat op een afspraak die je hebt gemaakt.
Als agressie je uitgangspunt is, dan zal je die persoon op een of andere wijze vervloeken en hem de huid volschelden als hij toch verschijnt.
Als vriendelijkheid je uitgangspunt is, dan zal je waarschijnlijk zeggen dat je het betreurt dat hij de te laat is of niet kon komen, maar dat het kan gebeuren en vervolgens bekijken wat je met de afspraak gaat doen.
Als sociaal je insteek is, dan maak je je wellicht zorgen en ga je de persoon bellen om uit te vinden wat er aan de hand is. Wellicht is de persoon betrokken bij een ongeluk of heeft hij een lekke band en hulp nodig.
Voor elke vorm van reactie is wel iets te zeggen en je moet zelf bepalen welke vorm het best bij je past. Bedenk daarbij ook hoe de ander dan weer reageert op jouw manier van reageren. Als jij agressief reageert en de ander heeft daar geen begrip voor, dan zal dit de relatie kunnen schaden. Bij sociaal kan het juist weer teveel betrokkenheid opwekken wat ook niet goed hoeft te zijn voor een relatie.
Het meest prettige is als je een goede balans kan vinden in je reactie en gedachten. Immers, hoe minder zorgen het bij jou en de ander veroorzaakt, des te beter het is. Zorgen zijn een bron van energieverlies en zal uiteindelijk als een boemerang bij je terugkomen. Het kan je dus helpen en een ander ook. En daar RET je het wel mee.
