Het zijn de donkere dagen rondom Kerst. Ik merk dat zelf ook. Als het enigszins kan sta ik pas op als het licht wordt, zo rond half negen. In de zomer sta ik vaak al 2 uur eerder naast mijn bed. Door de vele regen en wind ben ik ook minder geneigd om naar buiten te gaan. Ik bespeur toch een soort van verminderde positieve energie.
Vaak wordt gesproken van een winterdip. Benieuwd wat het is en welke relatie het heeft met een depressie, ging ik op zoek. Al snel kwam ik uit bij termen als vermoeidheid, minder sociale contacten, minder trek in lekker eten, gewichtstoename, concentratiegebrek en somber zijn. Er zijn vast nog meer gevolgen te vinden. Een winterdip wordt ook wel een winterdepressie genoemd en is dus vooral seizoengebonden. De oorzaak is in het algemeen het tekort aan licht.
Of je het nu een biologisch klok noemt of een verstoring van je dag- en nachtritme de gevolgen zijn hetzelfde. Er wordt nogal verwezen naar melatonine. Dit is een hormoon dat zorgt voor slaperigheid en wordt gemaakt in de pijnappelklier in je hersenen. De productie ervan is afhankelijk van de hoeveelheid licht. Dat is niet alleen zonlicht, maar denk ook aan het licht van beeldschermen. Vooral het blauwe licht remt de productie van melatonine en daarom kom je ook moeilijker in slaap als je voor het slapen veel naar beeldschermen hebt gekeken.
Als dit het probleem is, dan zou je kunnen zeggen dat het wel meevalt. Je kan zelfs medicijnen kopen waar melatonine in zit, zodat je je lichaam kan helpen. Zelf ben ik daar niet zo’n voorstander van, maar dat moet ieder voor zich weten. Een winterdip is dus vooral vervelend, maar lijkt niet onoverkomelijk. Als de dagen langer worden, zou het ook weer moeten verdwijnen.
Maar hoe verhoud het zich dan tot een echte depressie?
Het verschilt niet zoveel als je kijkt naar de effecten. Alleen is het bij een echte depressie zo, dat het langer duurt en het verder gaat dan een verstoring van een ritme. Ja, je bent somber, hebt geen zin om dingen te doen, je bent snel geïrriteerd en in de ernstige gevallen zie je het leven niet meer zitten en denk je aan zelfdoding. Lichamelijk gezien gaat het ook verder dan een onbalans van het hormoon melatonine. Er zijn ook storingen van de neurotransmitters in je zenuwbanen, maar er kan ook sprake zijn van wisselingen hoeveelheden lichaamseigen stoffen in je bloed. Ook kunnen de oorzaken liggen in een traumatische ervaring zoals een overleden dierbare, ernstig geweld incident, alcoholmisbruik, maar het kan ook erfelijk zijn of door een andere ziekte veroorzaakt worden.
De diverse websites die ik raadpleeg geven in ieder geval aan dat het belangrijk is een ritme in het leven te houden. Sta elke dag op tijd op, ontbijt, lunch, avondeten (goed voor de energiebalans), ga naar buiten en doe dingen die je leuk vindt. Ook belangrijk is om je gevoelens met je omgeving te bespreken. Als je naaste familie/vrienden weet/weten hoe je je voelt, dan kunnen ze er rekening mee houden of je zelfs helpen. Het opkroppen heeft niet veel zin. Ook als er andere zaken in je leven zijn die je ongelukkig maken, kun je er het beste mee aan de slag en die ‘problemen’ uit de weg helpen.
Een depressie kan van een paar weken tot zelfs een half jaar duren, althans in ongeveer van de helft van de gevallen. Een depressie gaat ook niet zomaar over, daar is wel wat voor nodig. Hulp van anderen is dan wel zeer wenselijk. Je kan het bespreken met een huisarts, die kan eventueel medicijnen voorschrijven of een gesprek met een psycholoog, maar natuurlijk is een behandelplan voor iedereen anders.
Ook de ernst van een depressie kan verschillend zijn. Er zijn mensen met een zware depressie of zelfs manisch-depressief. Ruim een half miljoen mensen hebben een depressie. Dat resulteert helaas op een behoorlijke druk op de geestelijke gezondheid. Er zijn wachtlijsten en daar zit je in een toestand van depressie nu net niet op te wachten.
De kunst is om de energie die je hebt dan zo goed mogelijk over de dag te verspreiden. Anders gezegd, doseren. Dat is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan. Toen ik uit een burn-out moest komen, moest ik eigenlijk hetzelfde doen. Het duurt even, maar je merkt dan dat de energie die je ergens in stopt, na verloop van tijd zich terug gaat betalen. Vooral in het begin is dat lastig, want je wilt natuurlijk snel resultaat. Helaas werkt je lichaam/geest niet zo, maar als je tijd de ruimte geeft, dan kun je ook een depressie wel de baas worden.
Gelukkig gaat nu net de zon schijnen, dus tijd om naar buiten te gaan. Voor je het weet komt er een nieuwe depressie voorbij waaien. Nou ja, zo’n weersdepressie gaat ook weer voorbij, ook al duurt dat ook wel eens weken.
Geraadpleegde bronnen:
Thuisarts: Heb ik een depressie?
Hersenstichting: Depressie
