Als je ergens geen invloed op hebt, moet je je er dan toch druk om maken? Je energie verspillen aan zaken die tot niets leiden is niet verstandig, maar het is wel lastig om te bepalen of je ergens invloed op hebt. Soms heb je meer invloed dan je denkt.
Dit is eigenlijk de vraag wat je als individu kan bijdragen aan de samenleving. Daarbij gaat het enerzijds om wat je echt fysiek inzet en om wat je moreel inzet. Als jij een paar keer week naar een eenzaam iemand toegaat om een praatje te maken, dan zal deze fysieke inzet zeker effect hebben voor de eenzame persoon en hopelijk ook voor jezelf. Het zou zelfs zo kunnen zijn dat die eenzame persoon op een gegeven moment weer zoveel energie heeft om zelf iets bij te dragen aan de omgeving. Dan kun je helemaal eer van je inzet hebben, want dan heb je ergens een zaadje gezaaid dat uiteindelijk tot bloei komt.
Uiteraard kun je op verschillende manieren op kleine schaal iets betekenen en zelfs als je daar maar een paar mensen mee helpt, dan is die inzet al de moeite waard.
Maar je kan ook met iets geconfronteerd worden waarmee je het moreel niet eens kan zijn, maar waarop je geen invloed hebt. Je kan bijvoorbeeld het moreel verwerpelijk vinden wat Israël doet in Gaza, of de belastingdienst met het toeslagenschandaal, de manier waarop de NAM omgaat met bewoners in Groningen of de ontbossing door bomenkap in regenwouden. De kans is klein dat je hier direct een invloed op kan uitoefenen, tenzij je voor je werk direct bij deze zaken bent betrokken. Omdat je het moreel verwerpelijk vindt, wil je toch laten weten dat je dit zo vindt, maar hoe doe je dat?
Tegenwoordig wordt veel van die morele verontwaardiging via sociale media gedaan. Dat kan dan wisselende reacties opleveren en zou je ook zomaar negatieve energie kunnen opleveren. Anderzijds als je veel steun krijgt voor je morele verontwaardiging, kan het ook positieve energie opleveren. Je kan zelfs met gelijkgestemden een demonstratie organiseren om zo je mening te laten horen. Je stem wordt dan wel gehoord, maar wat als er dan niets mee wordt gedaan?
Dan kun je boos worden, maar of dat verstandig is, is nog maar de vraag. Boos worden kost veel energie en lost weinig op. Bovendien is de vraag of waarom jij moreel verontwaardigd bent, wel op grote schaal wordt gedeeld. Ergens is een grens tussen wat acceptabel is voor uiten van morele verontwaardiging en wat niet. De regels zijn eigenlijk best duidelijk, geweld of bedreiging, dat kan niet.
Morele verontwaardiging is vaak ergens tegen gericht. Wellicht denk je dat je zelf weinig kan doen, maar dat is niet helemaal waar. Je kan namelijk keuzen maken die uiting geven aan je morele verontwaardiging, al zal dat de ene keer makkelijker zijn dan een andere keer. Als je moreel bezwaar hebt tegen het gedrag van Israël, kun je bijvoorbeeld kiezen om geen producten uit Israël te kopen. Of als je Groningers wilt helpen, kun je wellicht op vakantie gaan naar die provincie en dan indirect een bijdrage leveren. Op grote schaal heeft dat niet zoveel invloed, tenzij je energie steekt om andere mensen ook te bewegen een soortgelijke actie te doen. Gandhi begon ook op eigen initiatief een actie en uiteindelijk werd zijn invloed enorm. De kans dat je dit lukt, is klein, maar als je toch energie wilt inzetten om je morele verontwaardiging te uiten, kun je het beter op een positieve dan op negatieve manier doen.
Vaak willen mensen dat de overheid iets verandert. Op zich is dat logisch, want als de overheid iets verandert, is de impact groot. Dit is een top-bottom effect. Maar in de meeste gevallen lukt dat niet of duurt het heel lang. Zelf regelen dat er in je omgeving iets verandert, zou zomaar eens sneller kunnen werken en als maar genoeg mensen volgen, komt het wellicht ook bij de overheid. Dit is het bottom-top. Dit laatste heeft lang best goed gewerkt, maar de laatste decennia is de overheid wat minder meegaand geweest. Daar kun je dan boos of teleurgesteld over zijn, maar dat hoeft niet te betekenen dat je zelf dan maar bij de pakken moet neer zitten.
Ook binnen de wettelijke kaders is best nog genoeg ruimte om uiting te geven aan je morele verontwaardiging. Dat niet iedereen zo is als jij, dat is een feit, maar dat hoeft je er niet van te weerhouden om positieve energie in te zetten.n, de wijze van communiceren (bijvoorbeeld zakelijk of expressief) enzovoort. Je kan er een vierjarige opleiding voor volgen Soms zou je terug willen naar de tijd dat je met een paar geluiden en gebaren duidelijk kon maken wat je wilde.